Wykrywanie ataków sieciowych
1000- I2WykAtSiec
Przedmiot koncentruje się na technicznych aspektach bezpieczeństwa sieci komputerowych oraz metodach wykrywania i zapobiegania atakom. Omówione zostaną zapory sieciowe i serwery proxy, ich funkcjonalność oraz sposoby ukrywania zabezpieczeń. Kurs obejmuje analizę pasywnych i aktywnych systemów wykrywania intruzów (IDS, IPS) a także wprowadzenie do systemów antywirusowych. W ramach zajęć studenci nauczą się zabezpieczać serwery HTTP, analizować logi oraz konfigurować i interpretować wyniki systemów IDS/IPS. Przedmiot obejmuje również metody skanowania sieci, wykorzystanie narzędzi do testów penetracyjnych (np. Metasploit), analizę sygnatur ataków oraz sposoby pozyskiwania danych o zagrożeniach. Przedmiot obejmuje także aspekty techniczne wykrywania ataków, takie jak konfiguracja systemu operacyjnego i kart sieciowych, przechwytywanie pakietów oraz algorytmy wyszukiwania wzorców. Studenci zapoznają się z atakami phishingowymi, spoofingiem, oraz metodami ochrony przed skanowaniem portów. Na zakończenie omówione zostaną miary skuteczności systemów wykrywających ataki oraz zastosowanie metod sztucznej inteligencji w analizie zagrożeń. Forma realizacji: Zajęcia prowadzone są w formule aktywnej – studenci podzieleni są na zespoły (praktyka w parach oraz zespół specjalny), które przygotowują i prezentują poszczególne bloki tematyczne oraz prowadzą zadania praktyczne i mini-warsztaty dla grupy.
Całkowity nakład pracy studenta
Godziny realizowane z udziałem nauczycieli:
a) wykład – 30 godzin,
b) laboratorium – 30 godzin,
c) bieżące przygotowanie do zajęć, zapoznanie się z informacją zwrotną dotyczącą rozwiązanych zadań oraz konsultacje z prowadzącymi zajęcia – 20 godzin
2. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta potrzebny do zaliczenia przedmiotu:
a) studiowanie literatury, zapoznanie się z materiałami dodatkowymi – 20 godzin
b) przygotowywanie zadań zaliczeniowych – 30 godzin.
3. Czas wymagany do przygotowania się do uczestnictwa w procesie oceniania:
a) przygotowanie do egzaminu – 20 godzin.
Razem: 150 godz. (6 pkt. ECTS)
Efekty uczenia się - wiedza
Po ukończeniu kursu student osiąga następujące efekty (kody odnoszą się do efektów dla studiów 2 stopnia na kierunku informatyka):
W1: Zna zaawansowane mechanizmy działania sieci komputerowych, w tym protokoły warstwy transportowej i internetowej (TCP/IPv4, TCP/IPv6, TCP/UDP/ICMP) oraz ich wpływ na bezpieczeństwo. (K_W03, K_W05)
W2: Rozumie rolę i funkcjonowanie zapór sieciowych, serwerów proxy oraz systemów IDS/IPS. (K_W03, K_W05)
W3: Rozumie mechanizmy działania ataków sieciowych, takich jak phishing, spoofing, skanowanie portów czy analiza anomalii. (K_W03, K_W05)
W4: Zna metody analizy zagrożeń oraz sposoby pozyskiwania danych o atakach (analiza logów, wykrywanie sygnatur). (K_W03, K_W07)
W5: Rozumie techniczne aspekty wykrywania ataków, w tym algorytmy wyszukiwania wzorców i analizę pakietów sieciowych. (K_W03, K_W04)
W6: Zna ograniczenia systemów wykrywania ataków oraz możliwości zastosowania metod sztucznej inteligencji w bezpieczeństwie sieci. (K_W02, K_W05)
Efekty uczenia się - umiejętności
Po ukończeniu kursu student osiąga następujące efekty (kody odnoszą się do efektów dla studiów 2 stopnia na kierunku informatyka):
U1: Konfiguruje i testuje środowiska wirtualne do analizy bezpieczeństwa sieci. (K_U03)
U2: Konfiguruje zapory sieciowe, serwery proxy oraz systemy IDS/IPS do wykrywania i blokowania ataków.(K_U04)
U3: Implementuje reguły i preprocesory w systemach IDS/IPS (np. Snort, Suricata) oraz analizuje ich skuteczność w różnych scenariuszach ataków. (K_U03, K_U04)
U4: Analizuje ruch sieciowy w celu wykrywania podejrzanych zachowań oraz interpretuje logi zabezpieczeń serwerów HTTP. (K_U04)
U5: Ocenia skuteczność różnych metod wykrywania i zapobiegania atakom, uwzględniając algorytmy wyszukiwania wzorców i analizę heurystyczną. (K_U04, K_U06)
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Po ukończeniu kursu student osiąga następujące efekty (kody odnoszą się do efektów dla studiów 2 stopnia na kierunku informatyka):
K1: Przestrzega zasad etyki zawodowej w zakresie testów penetracyjnych i analizy bezpieczeństwa. (K_K03)
K2: Jest świadomy konieczności ciągłego podnoszenia kwalifikacji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz śledzenia nowych zagrożeń i technologii ochrony. (K_K02, K_K04)
K3: Potrafi komunikować wyniki analiz oraz rekomendacje dotyczące bezpieczeństwa w sposób dostosowany do odbiorców na różnych poziomach technicznych (administratorzy, menedżerowie, użytkownicy końcowi). (K_K06)
K4: Potrafi krytycznie oceniać dostępne narzędzia i technologie bezpieczeństwa oraz dostosowywać je do specyficznych potrzeb organizacji. (K_K01)
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Podające:
• wykład konwersatoryjny,
• wykład problemowy
Poszukujące:
• laboratoryjna
• stolików eksperckich
Metody dydaktyczne podające
- pogadanka
- wykład problemowy
- wykład konwersatoryjny
- opowiadanie
- opis
Metody dydaktyczne poszukujące
- WebQuest
- laboratoryjna
- stolików eksperckich
Wymagania wstępne
Znajomość podstaw sieci komputerowych.
Kryteria oceniania
Egzamin – W1, W2, W3, W4, W5, W6, K1, K2
Zadania praktyczne związane z konfiguracją sieci komputerowej oraz analizą i usuwaniem zagrożeń bezpieczeństwa – U1, U2, U3, U4, U5, K3, K4
Praktyki zawodowe
Literatura
1. Chris Sanders - Praktyczna analiza pakietów. Wykorzystanie narzędzia Wireshark do rozwiązywania problemów związanych z siecią. Wydanie III, Helion, 2017.
2. Richard Bejtlich - Wykrywaj i reaguj. Praktyczny monitoring sieci dla administratorów, Helion 2014.
3. Ashley Thomas - IDS and IPS with Snort 3. Get up and running with Snort 3 and discover effective solutions to your security issues, PactPublishing 2024.
4. Michael Collins - Network Security Through Data Analysis. From Data to Action. 2nd Edition, O’Reilly, 2017.
5. Don Murdoch - Blue Team Handbook: Incident Response, O'Reilly Media,
2026
6. Weidman Georgia - Penetration Testing: A Hands-On Introduction to Hacking, No Starch Press, 2014
7. Mateusz Chrobok - Jak wejść do cybersecurity?
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: