Wszechświat dla wszechstronnych 0800-OG-WDW
,,Sfera niebieska i Ziemia z Księżycem'':
Krótka historia obserwacji ciał Układu Słonecznego od starożytności (Hipparch, Ptolemeusz) do ery nowożytnej (Brahe, Kopernik, Le Verrier) i współczesności. Pojęcie sfery niebieskiej, ruch dzienny i dobowy obiektów, czas w ujęciu astronomicznym. Wirtualne planetarium (Stellarium). Księżyc i Słońce jako najważniejsze obiekty wpływające na ruch orbitalny i obrotowy Ziemi w przestrzeni (pory roku, zjawisko pływów, ewolucja orbity Księżyca)
,,Układ Słoneczny jako system astrofizyczny'':
Architektura Układu Słonecznego w przestrzeni i czasie (model Kopernika, prawa Keplera). Budowa planet wewnętrznych (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars) i zewnętrznych (Jowisz, Saturn, Uran, Neptun), księżyce i pierścienie, morfologia powierzchni, atmosfery i pola magnetyczne. Składowe pyłowe (Pas Główny, Pas Kuipera, Obłok Oorta), planety karłowate, asteroidy i komety,
,,Układ Słoneczny jako system mechaniczny'':
Prawa ruch planet i mechanika nieba w ujęciu od Newtona do Poincare (przegląd najważniejszych odkryć, wpływ astronomii na matematykę). Stabilność Układu Słonecznego w skali życia gwiazdy, problem trzech ciał i zjawisko chaosu determnistycznego. Klimat na Ziemi jako funkcja ewolucji orbitalnej, asteroidy zagrażające Ziemi.
,,Światło gwiazd i obłoków'':
jak rozumiemy powstawanie widm gwiazdowych, co i jak dedukujemy z badań widmowych gwiazd i obłoków międzygwiazdowych, w jaki sposób i gdzie powstają gwiazdy (modele, obserwacje).
,,Ewolucja gwiazd i pierwiastków chemicznych'':
diagram HR (temperatura-jasność), obserwacje i porównanie z modelami teoretycznymi, rozmaite etapy życia (ewolucji) gwiazd oraz efektowne jego zakończenie, ewolucja składu chemicznego wszechświata, spójny obraz ewolucji w różnych dziedzinach nauki
,,Słońce'':
Słońce na powierzchni (skład chemiczny, granulacja, aktywność), Słońce w środku (model teoretyczny, pulsacje, neutrina), Słońce z daleka (wiatr, heliosfera, gromada macierzysta).
,,Ziemia jako planeta zamieszkiwalna w Układzie Słonecznym'':
co czyni Ziemię planetą zamieszkiwalną, jak powstał i zmieniał się Układ Słoneczny, Wenus i Mars jako planety na przeciwległych skrajach ekosfery.
,,Pozasłoneczne układy planetarne'':
techniki detekcji planet wokół innych gwiazd, jak wyglądają pozasłoneczne układy planetarne, czy występują w nich planety podobne do Ziemi.
,,Poszukiwanie życia pozaziemskiego'':
powstanie i ewolucja życia na Ziemi, poszukiwanie śladów życia w Układzie Słonecznym i poza nim, poszukiwanie cywilizacji pozaziemskich.
,,Obserwacje od fal radiowych do gamma -- techniki, metody obserwacji'':
zakres widmowy, możliwości obserwacyjne w całym zakresie widmowym, współczesne instrumentarium, Instytut Astronomii UMK, techniki obserwacyjne i ograniczenia obserwacji dla każdego zakresu obserwacyjnego
,,Obserwacje od fal radiowych do gamma -- rezultaty'':
prezentacja wybranych wyników obserwacyjnych Wszechświata w zakresie promieniowania gamma, X, UV, IR, mikrofal i radiowym
,,Obserwacje fal radiowych -- świat astrochemii '':
obserwacje cząsteczek w Kosmosie, prezentacja wybranych wyników obserwacyjnych materii międzygwiazdowej
,,Galaktyki w aspekcie obserwacyjnym'':
historia odkrycia galaktyk, typy i składniki morfologiczne galaktyk, struktura spiralna, klasyfikacja Hubble'a, grupy i gromady galaktyk, Droga Mleczna
,,Procesy fizyczne w galaktykach'':
składniki fizyczne galaktyk, rotacja, ciemna materia, aktywność gwiadotwórcza galaktyk, czarne dziury, aktywne jądra galaktyk
,,Wielkoskalowy Wszechświat'':
kosmologiczna ewolucja Wszechświata, powstawanie i ewolucja galaktyk, modelowanie galaktyk w ekspandującym Wszechświecie
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2023/24L: | W cyklu 2022/23L: | W cyklu 2025/26L: |
Kryteria oceniania
egzamin testowy
egzamin testowy weryfikuje efekty kształcenia W1, W2, W3, W4, W5, U1
dyskusje podczas wizyty w Obserwatorium weryfikują efekt K1
Uwagi
|
W cyklu 2022/23L:
Przewidujemy, że tradycyjnie planowany wyjazd do Obserwatorium w Piwnicach, w roku bieżącym odbędzie się. Szczegóły zostaną ustalone w trakcie semestru. |
W cyklu 2023/24L:
Przewidujemy, że tradycyjnie planowany wyjazd do Obserwatorium w Piwnicach, w roku bieżącym odbędzie się. Szczegóły zostaną ustalone w trakcie semestru. |
W cyklu 2025/26L:
Przewidujemy, że tradycyjnie planowany wyjazd do Obserwatorium w Piwnicach, w roku bieżącym odbędzie się. Szczegóły zostaną ustalone w trakcie semestru. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: