Wszechświat dla wszechstronnych 0800-OG-WDW
,,Sfera niebieska i Ziemia z Księżycem'':
Krótka historia obserwacji ciał Układu Słonecznego od starożytności (Hipparch, Ptolemeusz) do ery nowożytnej (Brahe, Kopernik, Le Verrier) i współczesności. Pojęcie sfery niebieskiej, ruch dzienny i dobowy obiektów, czas w ujęciu astronomicznym. Wirtualne planetarium (Stellarium). Księżyc i Słońce jako najważniejsze obiekty wpływające na ruch orbitalny i obrotowy Ziemi w przestrzeni (pory roku, zjawisko pływów, ewolucja orbity Księżyca)
,,Układ Słoneczny jako system astrofizyczny'':
Architektura Układu Słonecznego w przestrzeni i czasie (model Kopernika, prawa Keplera). Budowa planet wewnętrznych (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars) i zewnętrznych (Jowisz, Saturn, Uran, Neptun), księżyce i pierścienie, morfologia powierzchni, atmosfery i pola magnetyczne. Składowe pyłowe (Pas Główny, Pas Kuipera, Obłok Oorta), planety karłowate, asteroidy i komety,
,,Układ Słoneczny jako system mechaniczny'':
Prawa ruch planet i mechanika nieba w ujęciu od Newtona do Poincare (przegląd najważniejszych odkryć, wpływ astronomii na matematykę). Stabilność Układu Słonecznego w skali życia gwiazdy, problem trzech ciał i zjawisko chaosu determnistycznego. Klimat na Ziemi jako funkcja ewolucji orbitalnej, asteroidy zagrażające Ziemi.
,,Światło gwiazd i obłoków'':
jak rozumiemy powstawanie widm gwiazdowych, co i jak dedukujemy z badań widmowych gwiazd i obłoków międzygwiazdowych, w jaki sposób i gdzie powstają gwiazdy (modele, obserwacje).
,,Ewolucja gwiazd i pierwiastków chemicznych'':
diagram HR (temperatura-jasność), obserwacje i porównanie z modelami teoretycznymi, rozmaite etapy życia (ewolucji) gwiazd oraz efektowne jego zakończenie, ewolucja składu chemicznego wszechświata, spójny obraz ewolucji w różnych dziedzinach nauki
,,Słońce'':
Słońce na powierzchni (skład chemiczny, granulacja, aktywność), Słońce w środku (model teoretyczny, pulsacje, neutrina), Słońce z daleka (wiatr, heliosfera, gromada macierzysta).
,,Ziemia jako planeta zamieszkiwalna w Układzie Słonecznym'':
co czyni Ziemię planetą zamieszkiwalną, jak powstał i zmieniał się Układ Słoneczny, Wenus i Mars jako planety na przeciwległych skrajach ekosfery.
,,Pozasłoneczne układy planetarne'':
techniki detekcji planet wokół innych gwiazd, jak wyglądają pozasłoneczne układy planetarne, czy występują w nich planety podobne do Ziemi.
,,Poszukiwanie życia pozaziemskiego'':
powstanie i ewolucja życia na Ziemi, poszukiwanie śladów życia w Układzie Słonecznym i poza nim, poszukiwanie cywilizacji pozaziemskich.
,,Obserwacje od fal radiowych do gamma -- techniki, metody obserwacji'':
zakres widmowy, możliwości obserwacyjne w całym zakresie widmowym, współczesne instrumentarium, Instytut Astronomii UMK, techniki obserwacyjne i ograniczenia obserwacji dla każdego zakresu obserwacyjnego
,,Obserwacje od fal radiowych do gamma -- rezultaty'':
prezentacja wybranych wyników obserwacyjnych Wszechświata w zakresie promieniowania gamma, X, UV, IR, mikrofal i radiowym
,,Obserwacje fal radiowych -- świat astrochemii '':
obserwacje cząsteczek w Kosmosie, prezentacja wybranych wyników obserwacyjnych materii międzygwiazdowej
,,Galaktyki w aspekcie obserwacyjnym'':
historia odkrycia galaktyk, typy i składniki morfologiczne galaktyk, struktura spiralna, klasyfikacja Hubble'a, grupy i gromady galaktyk, Droga Mleczna
,,Procesy fizyczne w galaktykach'':
składniki fizyczne galaktyk, rotacja, ciemna materia, aktywność gwiadotwórcza galaktyk, czarne dziury, aktywne jądra galaktyk
,,Wielkoskalowy Wszechświat'':
kosmologiczna ewolucja Wszechświata, powstawanie i ewolucja galaktyk, modelowanie galaktyk w ekspandującym Wszechświecie
Całkowity nakład pracy studenta
Efekty uczenia się - wiedza
Efekty uczenia się - umiejętności
Efekty uczenia się - kompetencje społeczne
Koordynatorzy przedmiotu
Metody dydaktyczne
Metody dydaktyczne podające
Rodzaj przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
egzamin testowy
egzamin testowy weryfikuje efekty kształcenia W1, W2, W3, W4, W5, U1
dyskusje podczas wizyty w Obserwatorium weryfikują efekt K1
Uwagi
|
W cyklu 2025/26L:
Przewidujemy, że tradycyjnie planowany wyjazd do Obserwatorium w Piwnicach, w roku bieżącym odbędzie się. Szczegóły zostaną ustalone w trakcie semestru. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: