Laboratorium metod instrumentalnych, badania i syntezy nanostruktur 0800-NLABAD
Ćwiczenia laboratoryjne:
1. Ćwiczenie wprowadzające. Zapoznanie studentów z regulaminem pracowni, zasadami BHP. Omówienie znanych metod syntezy nanomateriałów (w szczególności cienkich warstw) oraz metod instrumentalnych stosowanych do ich analizy.
2. Wytwarzanie cienkich powłok tlenkowych metodą ALD (atomic layer deposition); Zapoznanie się z zasadą działania i budową reaktora ALD. Przygotowanie podłoży do wytwarzania nanopowłok Al2O3 metoda termicznego ALD. Pokaz działania reaktora ALD i otrzymanie cienkich powłok Al2O3.
3. Wytwarzanie nanostruktur srebrowych metodą CVD (chemical vapor deposition); Zapoznanie się z metodami wytwarzania nanomateriałów technikami osadzania z fazy gazowej. Zapoznanie się z budową reaktora CVD i procedurą wytwarzania nanowarstw metalicznego srebra. Przygotowanie podłoży stalowych do procesu CVD. Przeprowadzenie procesu CVD i wytworzenie nanostruktur srebrowych na podłożach stalowych.
4. Mokre metody osadzania; Podstawy teoretyczne powlekania obrotowego (spin-coating) i powlekania zanurzeniowego (dip-coating). Przygotowanie roztworów o odpowiednim stężeniu, preparatyka przygotowania podłoży do osadzania. Osadzanie warstw polimerowych i/lub zawiesin nanocząstek i ich osadzenie w formie cienkich warstw.
5. Dyfrakcja rentgenowska (XRD); Identyfikacja związków chemicznych metodą proszkową. Omawiane są problemy teoretyczne i praktyczne: elementy symetrii cząsteczek, układy krystalograficzne, podstawowe typy struktury krystalicznej związków nieorganicznych, budowa i działanie aparatury, techniki badawcze, interpretacja dyfraktogramów.
6. Analiza termiczna (TG/DTG/DTA, DSC); Analiza przebiegu reakcji termicznego rozkładu substancji, na przykładzie soli nieorganicznych. Omawiane są problemy teoretyczne i praktyczne: podział metod termoanalitycznych, analiza termiczna i termograwimetryczna (definicje, aparatura, zasada pomiaru), krzywe TG, DTA, DTG oraz ich interpretacja, przemiany fazowe pierwszego i wyższych rodzajów, efekty energetyczne towarzyszące reakcjom chemicznym, skaningowa kalorymetria różnicowa (definicje, aparatura, zasada pomiaru, czynniki wpływające na przebieg pomiaru), zastosowania skaningowej kalorymetrii różnicowej.
7-8. Spektroskopia w podczerwieni (Raman, IR, TG/IR); Omawiane problemy teoretyczne i praktyczne: prawa absorpcji i ich praktyczne zastosowanie w analizie jakościowej i ilościowej, metody oznaczeń ilościowych z zastosowaniem spektroskopii w podczerwieni (krzywej wzorcowej, arytmetyczna, wzorca wewnętrznego), widmo oscylacyjne, parametry opisujące pasmo absorpcyjne (problem intensywności i intensywności integralnej pasma absorpcyjnego) i ich znaczenie dla pomiarów ilościowych (transmitancja, absorbancja), dokładność metody i przyczyny błędów.
9-10. Skaningowa mikroskopia elektronowa i mikroskopia sił atomowych (SEM, AFM); Wykorzystanie techniki obrazowania metodą mikroskopii elektronowej i AFM do oceny różnych materiałów. Omawiane są problemy teoretyczne i praktyczne: skanningowy mikroskop elektronowy – budowa i zasada działania, sposoby detekcji stosowane w SEM, techniki pracy przyczyny zakłóceń obrazu, metody przygotowania próbek; AFM – tryby pracy, ograniczenia metody, środowisko pracy mikroskopu. Porównane zostają metody SEM i AFM między sobą oraz z mikroskopią optyczną.
11. Analiza powierzchni nanomateriałów z wykorzystaniem spektroskopii rozproszonego odbicia (UV VIS DRS oraz DRIFT); Zapoznanie się z zasadą działania i budową spektrofotometru UV VIS DRS. Zapoznanie się z zasadą działania przystawki DRIFT w spektrofotometrze FTIR. Rejestracja widm UV VIS DRS i DRIFT dla grupy nanomateriałów.
Całkowity nakład pracy studenta
Koordynatorzy przedmiotu
Wymagania wstępne
Kryteria oceniania
Laboratorium: Do zdobycia 100 punktów: 10 punktów za każde ćwiczenie (wyłączając zajęcia wprowadzające). Sprawdziany pisemne pisane przed rozpoczęciem pracowni (5 punktów), ocena ze sprawozdań z wykonanych ćwiczeń (5 punktów).
Na zaliczenie Pracowni wymaganych jest 50 % punktów zdobytych w trakcie semestru.
Na ocenę dostateczną: 50% min.
Student zna podstawy teoretyczne metody wytwarzania nanomateriałów lub metody instrumentalnej oraz potrafi opisać doświadczenia przeprowadzone w pracowni.
Na ocenę dostateczny plus 61-65%
Student zna i rozumie podstawy teoretyczne metody wytwarzania nanomateriałów lub metody instrumentalnej oraz potrafi zna zasady opisu analizy chemicznej przeprowadzonej w pracowni.
Na ocenę dobrą: 66-75%
Zna metodę i rozumie zasady teoretyczne oraz sposób wykonania analizy. Potrafi planować doświadczenia analityczne i samodzielnie opisać analizę oraz wyciągnąć prawidłowe wnioski.
Na ocenę dobry plus 75 -80%
Posiada pełną wiedzę o metodzie wytwarzania nanomateriałów lub metody instrumentalnej, rozumie zasadę pracy aparatury analitycznej i potrafi zastosować do rozwiązywania nowych problemów analitycznych.
Na ocenę bardzo dobry powyżej 80%
Posiada wiedzę wykraczająca poza zakres tematyczny zdobytą samodzielnie pod czas pracy w bibliotece, stosuje właściwe metody badania złożonych matryc analitycznych i potrafi zastosować do rozwiązywania nowych problemów analitycznych wykraczających poza temat wykładu.
Literatura
1. Z. Kęcki, Podstawy spektroskopii molekularnej, PWN, W-wa 1992.
2. W. Szczepaniak, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, PWN, W-wa 1985.
3. J. Sadlej, Spektroskopia molekularna, WNT, W-wa 2002.
4. Z. Skrzat, Elementy krystalografii.
5. Z. Trzaska-Durski, Podstawy krystalografii strukturalnej i rentgenowskiej.
6. G.W. Ewing, Metody instrumentalne w analizie chemicznej, PWN, W-wa 1980.
7. A. Cygański, Metody spektroskopowe w chemii analitycznej, W-wa 1993, WNT.
8. M. Szafran, Z. Dega-Szafran, Określanie struktury związków organicznych metodami spektroskopowymi, W-wa 1988, PWN.
Tablice i ćwiczenia
9. J. Ciba, Poradnik chemika analityka, Analiza instrumentalna, W-wa, 1991, WNT.
10. J. Kryściak, Chemiczna analiza instrumentalna, PZWL, Warszawa 1999.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: