Astronomia obserwacyjna 1 0800-ASTROB1

• Obserwacje wczoraj i dziś – obserwacje wizualne od czasów starożytnych, pierwsze katalogi gwiazdowe, klisze fotograficzne, obserwacje amatorskie, współczesne bazy i katalogi.

• Teleskopy – rodzaje teleskopów, optyka teleskopów, własności obrazu, wady optyczne, montaże teleskopów, teleskopy na świecie, teleskopy satelitarne.

• Detektory – fotopowielacze, kamery CCD, spektrografy.

• Wpływ atmosfery ziemskiej na obserwacje – promieniowanie, rozpraszanie promieniowania w atmosferze, absorpcja, turbulencje atmosferyczne.

• Podstawy fotometrii – natężenie, gęstość strumienia, wielkości mierzone w fotometrii, systemy fotometryczne, jasności absolutne, ekstynkcja i grubość optyczna.

• Dane fotometryczne – redukcja danych, krzywe zmian blasku, wyznaczane parametry fizyczne gwiazd, analiza danych fotometrycznych.

• Podstawy spektroskopii – mechanizmy promieniowania, klasyfikacja widm, widma molekuł, widma ciągłe, promieniowanie ciała doskonale czarnego, temperatury, standardy spektroskopowe.

• Dane spektroskopowe - redukcja danych, profile linii, wyznaczane parametry fizyczne i analiza danych spektroskopowych.

Zajęcia laboratoryjne prowadzone są w kopułach teleskopów optycznych TSC90 i TC60 w Centrum Astronomii UMK. Uzyskany materiał obserwacyjny poddawany jest analizie w pracowni komputerowej. Poruszane zagadnienia to:

- budowa i zasada działania teleskopów optycznych,

- budowa i zasada działania kamer i spektrografów wyposażonych w detektory CCD,

- zaplanowanie i przeprowadzenie obserwacji astronomicznych w zakresie widzialnym,

- podstawy kalibracji i redukcji materiału obserwacyjnego,

- podstawy różnicowej fotometrii aperturowej,

- badanie własności fizycznych detektora CCD.

Całkowity nakład pracy studenta

Godziny realizowane z udziałem nauczycieli (80 godz.): - udział w wykładach – 45 godz. - udział w laboratorium – 45 godz. - konsultacje z nauczycielem akademickim – 5 godz. Czas poświęcony na pracę indywidualną studenta (100 godz.): - przygotowanie do wykładu – 15 godz. - przygotowanie do laboratorium – 15 godz. - pisanie prac, projektów – 20 godz. - czytanie literatury – 20 godz. - przygotowanie do egzaminu – 30 godz. Łącznie: 180 godz. (7 ECTS)

Efekty uczenia się - wiedza

W1: Ma wiedzę nt. technik obserwacyjnych astronomii optycznej, metodologii analizy materiału obserwacyjnego i znaczenia obserwacji dla rozwoju astrofizyki gwiazdowej – K_W01, K_W04, K_W08, K_W09.

Efekty uczenia się - umiejętności

U1: Potrafi zaplanować i przeprowadzić obserwacje astronomiczne oraz poddać analizie zebrany materiał obserwacyjny – K_U04, K_U06, K_U07.

Efekty uczenia się - kompetencje społeczne

K1: Ma świadomość ograniczeń związanych z niedoskonałościami metod badawczych – K_K01.

Koordynatorzy przedmiotu

Karolina Bąkowska

Metody dydaktyczne

Metoda dydaktyczna podająca: - wykład informacyjny (konwencjonalny) Metody dydaktyczne eksponujące: - pokaz Metody dydaktyczne poszukujące: - klasyczna metoda problemowa - laboratoryjna

Metody dydaktyczne eksponujące

- pokaz

Metody dydaktyczne podające

- wykład informacyjny (konwencjonalny)

Metody dydaktyczne poszukujące

- laboratoryjna
- klasyczna metoda problemowa

Rodzaj przedmiotu

przedmiot obligatoryjny

Wymagania wstępne

Zaliczenie przedmiotów: Astronomia ogólna (0800-ASTROG), Pracownia fizyczna 1 cz. 1 (0800-PRFIZ1-1) i Astronomia klasyczna (0800-ASKLA)

Kryteria oceniania

Wykład:
1) egzamin 80% – W1, U1, K1
2) praca w trakcie wykładów 10%
3) wejściówka dot. gwiazdozbiorów 10%
Kryteria oceniania:
ndst - 0-50 pkt (0-50%)
dst- 51-59 pkt (51-60%)
dst plus- 60-69 pkt (61-70%)
db- 70-79 pkt (71-80%)
db plus- 80-89 pkt (81-90%)
bdb- 90-100 pkt (91-100%)

Laboratorium: zaliczenie na ocenę. Ocena końcowa jest średnią arytmetyczną z 5 ocen cząstkowych uzyskanych z poszczególnych ćwiczeń. Ćwiczenia są oceniane w oparciu o prace przy teleskopach (2 oceny, obecność obowiązkowa!), odpowiedź ustną dot. planowania obserwacji oraz 2 raporty dokumentujące nabycie wymaganych umiejętności dot. pracy z danymi obserwacyjnymi – W1, U1, K1. Wymagane jest zdobycie wszystkich ocen.

UWAGA: Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych podczas zajęć
1. Podczas wykładów, ćwiczeń oraz zajęć laboratoryjnych obowiązuje bezwzględny zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń komunikacji elektronicznej. Urządzenia te powinny być wyłączone lub przełączone w tryb cichy oraz pozostawać schowane przez cały czas trwania zajęć.

2. Zabrania się, bez uprzedniej zgody prowadzącego zajęcia, korzystania z urządzeń lub środków umożliwiających rejestrowanie i cyfrowe utrwalanie treści, materiałów lub przebiegu zajęć, w szczególności wykonywania fotografii, nagrywania dźwięku lub obrazu oraz wykonywania innych form cyfrowej reprodukcji prezentowanych materiałów.

3. Wykonywanie czynności, o których mowa w pkt 2, jest dopuszczalne wyłącznie za wyraźną zgodą prowadzącego zajęcia, udzieloną przed rozpoczęciem rejestracji lub utrwalania materiałów.

4. Powyższe zasady obowiązują wszystkich uczestników zajęć, chyba że prowadzący, z uzasadnionych przyczyn, postanowi inaczej.

Praktyki zawodowe

nie dotyczy

Literatura

Literatura podstawowa:
1. Kreiner J.: Astronomia z Astrofizyką, PWN, Warszawa, 1992
2. Kubiak M.: Gwiazdy i materia międzygwiazdowa, PWN, Warszawa, 1994
3. Karttunen, H.: Astronomia ogólna, PWN, Warszawa, 2020
Literatura uzupełniająca:
4. Warner B.D.: A Practical Guide to Lightcurve Photometry and Analysis, Springer, 2006 (w języku angielskim)
5. Milone E.F., Sterken C.: Astronomical Photometry, Springer, 2010 (w języku angielskim)
6. Howelll, S.B.: Handbook of CCD Astronomy, Cambridge University Press, 2006 (w języku angielskim)

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 0800-ASTROB1 w USOSweb