Pedagogika czasu wolnego 0503-PCWTIR-3-S1
Wymagania wstępne wobec studenta: znajomość podstaw socjologii
Cele przedmiotu: Zapoznanie z podstawowymi problemami społeczno-wychowawczymi łączącymi się z wykorzystaniem czasu wolnego.
Ukazanie zagrożeń wynikających z nieumiejętnego i niewłaściwego zagospodarowaniem czasu wolnego. Zorientowanie w sposobach zagospodarowania czasu wolnego formami aktywności sprzyjającej rozwojowi osobowości człowieka. Kształtowanie podstawowych umiejętności metodycznych w zakresie planowania i organizowania aktywności wypełniającej czas wolny różnych grup wiekowych.
Treści (bloki tematyczne): Istota pedagogiki i jej dyscypliny szczegółowe; podstawowe pojęcia pedagogiki (wychowanie, nauczanie, kształcenie, edukacja, wychowanie naturalne i intencjonalne - celowe); organizacja wychowania i nauczania w wybranych epokach (w zarysie) oraz poglądy na wychowanie wybranych filozofów i pedagogów (kultura fizyczna w ideale wychowania, podróż poznawcza elementem kształcenia człowieka); podstawowe systemy dydaktyczne; ustrój szkolny i reforma oświaty; szkoła a środowisko lokalne i społeczność lokalna; szkoła a samorząd terytorialny; funkcje szkoły.
Czas wolny - definicje i interpretacje, funkcje wczasowania; związki pedagogiki (zwłaszcza społecznej, specjalnej, opiekuńczej i andragogiki oraz pracy socjalnej) z problematyką czasu wolnego.
Pedagogika czasu wolnego a fazy ludzkiego życia. Czas wolny - szansa czy zagrożenie rozwoju człowieka?
Bezrobocie a czas wolny.
Wybrane środowiska wychowawcze - rodzina i grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze; pedagogiczne aspekty przynależności młodzieży do grup nieformalnych i subkultur; środowisko lokalne; środowisko globalne, środowiska "odwiedzane".
Turystyka i jej funkcje - wartości turystyki, typy zachowań turystycznych; dewiacje i patologie czasu wolnego, w tym turystyki (alkoholizm, narkomania, prostytucja, przemyt).
Podmioty sfery czasu wolnego - etyczne wymiary pracy osób zatrudnionych w obszarze rekreacji i turystyki, podmiotowe traktowanie uczestników imprez rekreacyjnych i turystycznych, style kierowania grupą turystyczną.
Możliwości zagospodarowania czasu wolnego w wybranych środowiskach. Zasady planowania i organizowania imprez rekreacyjnych i turystycznych.
Metodyczne podstawy organizacji czasu wolnego w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i socjalnych. Metodyka imprez turystyczno-krajoznawczych.
Stosowane pomoce dydaktyczne: podręczniki, prezentacja komputerowa
Forma zaliczenia: egzamin
Warunki zaliczenia: pozytywna ocena z egzaminu
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Denek K., Ku dobrej edukacji, Toruń-Leszno 2005.
Denek K., Poza ławką szkolną, Poznań 2002.
Firlit-Fesnak G., Problemy czasu wolnego i wypoczynku, [w:] Polityka społeczna, A. Rajkiewicz., J. Supińska, M. Księżopolski (red.), Warszawa 1996.
Gaworecki W.W., Turystyka, Warszawa 2007, rozdziały: I. "Turystyka i jej podział", II. "Czynniki rozwoju turystyki", VII "Funkcje i dysfunkcje turystyki".
Kamiński A., Czas wolny i jego problematyka społeczno-wychowawcza, Wrocław 1965.
Malinowski J. A., Czas wolny - między twórczym rozwojem a patologią, [w:] Edukacja jutra. XII Tatrzańskie Seminarium Naukowe, K. Denek, W. Starościak, K. Zatoń, Wrocław 2006.
Malinowski J. A., Czas wolny w obszarze zainteresowania pedagogiki społecznej okresu transformacji, [w:] Pedagogika społeczna w Polsce po 1989 roku, B. Kromolicka, A. Radziewicz-Winnicki, M. Noszczyk-Bernasiewicz, Katowice 2007.
Orłowska M., Problemy czasu wolnego w pedagogice społecznej, [w:] Pedagogika społeczna. Dokonania - aktualność - perspektywy, S. Kawula (red.), Toruń 2001.
Panek A., Pedagogika czasu wolnego - tradycje
a współczesne tendencje, "Państwo i Społeczeństwo" 2002, nr 2.
Pindera P., M. Pindera M., Szostak A., Czas wolny dzieci, "Nauczyciel i Szkoła" 2003, nr 1-2.
Przecławski K., Humanistyczne podstawy turystyki, Warszawa 1986.
Walczak M., Wychowanie do wolnego czasu, Zielona Góra 1994.
Winiarski R. W., Wstęp do teorii rekreacji (ze szczególnym uwzględnieniem rekreacji fizycznej), Kraków 1989.
Literatura ponad obowiązkowa:
Dudała J., Fani-chuligani. Rzecz o polskich kibolach, Warszawa 2004.
Ferenz K., Style życia kulturalnego w okresie przemian społecznych, [w:] Ubóstwo a zmiana społeczna, D. Zalewska (red.), Wrocław 1993.
Kawula S., Człowiek w relacjach socjopedagogicznych, Toruń 2004.
Malinowski J. A (red.), Używanie środków psychoaktywnych przez uczniów w percepcji studentów - kandydatów na nauczycieli, Toruń 2005.
Matyjas B., Formy aktywności realizowane w czasie wolnym w domach dziecka, "Acta Universitatis Wratislaviensis. Prace Pedagogiczne" 2000, nr 132.
Aktualne czasopiśmiennictwo pedagogiczne podejmujące problematykę czasu wolnego i form aktywności.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: